मराठी ब्लॉग

झोप आणि परिणाम

झोपेचे प्रॉब्लेम असलेले अनेकजण आपल्या सहवासात असतात आणि त्यांचे प्रश्नही तसेच अनेक असतात. समुदेशन करताना अशा केसेस आम्ही शक्यतो क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्टकडे रेफर करतो कारण त्याचे अनेक शास्त्रीय कारणे असू शकतात आणि त्यांच्या विविध चाचण्या या मागील कारणे शोधण्यासाठी मदत करतात. म्हणून ज्याना असे प्रश्न आहेत त्यांनी जवळील समुपदेशकाकडे जाऊन चेक करणे आवश्यक असते. काहीना झोपेच्या …

झोप आणि परिणाम Read More »

मेंटल हेल्थ डे

मानसिक आरोग्याला शारीरिक आरोग्याच्या बरोबरीने हाताळले जावे म्हणून जगभर प्रयत्न केले जात आहेत. दरवर्षी १० ऑक्टोबर रोजी “जागतिक मानसिक आरोग्य दिवस” साजरा केला जातो. मानसिक आरोग्य समस्या आपल्या जीवनात, कुटुंबांमध्ये, कामाच्या ठिकाणी आणि समुदायांमध्ये अस्तित्वात आहेत, ज्यामुळे प्रत्येकावर परिणाम होतो. व्यक्ती आणि समाज म्हणून – मानसिक आजार टाळण्यासाठी आपण शक्य तितके केले पाहिजे. लोकांच्या मानसिक …

मेंटल हेल्थ डे Read More »

टाळुया घटस्फोट!

पती पत्नी मधील संभाषण अती महत्वाचे असतात. प्रेम, सुख या शब्दांचा लग्नाच्या संदर्भातील अर्थ फार थोडय़ा मंडळींना कळलेला असतो. अनेकांना कथा-कादंबऱ्यांत वाचलेला किंवा नाटक-सिनेमात पाहिलेला काल्पनिक, रोमँटिक अर्थ अभिप्रेत असतो. पण वास्तव अगदी वेगळे आहे, हे जेव्हा त्यांच्या लक्षात येते तेव्हा त्यांचा भ्रमनिरास होतो. जॉन गोटमन या मानसशास्त्रज्ञाने एका प्रयोगात क्षुल्लक ते गंभीर कारणांवरून पति-पत्नीत …

टाळुया घटस्फोट! Read More »

उदासीनता आणि आयुष्य

‘अमुक एकाला फार डिप्रेशन आलेलं आहे,’ असे आपण सहजपणे म्हणतो. पण व्यक्तीला डिप्रेशन येते म्हणजे नेमके काय होते, ते कशामुळे येते, डिप्रेशनची लक्षणे कोणती? त्यांचे व्यक्तीच्या जीवनावर होणारे परिणाम– मग ते शारीरिक, मानसिक, भावनिक, सामाजिक कुठलेही असोत– कोणते, डिप्रेशन घालवता येते का? येत असल्यास कसे? अनेकविध प्रश्न आजच्या एका कार्यक्रमात विचारले गेले. त्यासंदर्भात झालेला संवाद …

उदासीनता आणि आयुष्य Read More »

टिन-एज आणि समस्या

एका शाळेतील ‘न ऐकणाऱ्या’ मुलाची आई वैतागून समुपदेशन घेताना बोलली की, ‘‘ कुजकटपणे बोलणाऱ्या नवऱ्याशी मी एकवेळ जुळवून घेऊ शकते. या मुलापुढे मात्र हात टेकले. त्याच्याशी कसं वागावं तेच कळत नाही.” अशा केसेस आता काउन्सिलिंग सायकोलोजिस्ट कडे पहिल्यापेक्षा जास्त वाढत आहेत. पालकांना मुलांच्या वाढत्या वयातील वेगवेगळ्या टप्प्यांवरील समस्यांची जाण असेल, तर त्यांना मुलांना हाताळणे सोपे …

टिन-एज आणि समस्या Read More »

समस्या आणि समुपदेशक

समस्या सोडविताना समुपदेशक कसा काम करतो हा प्रश्न एका शालेय विद्यार्थ्याने विचारला. त्याला विस्तृत माहिती देताना काही तथ्य सांगितली. अशा विद्यार्थ्यांसारखेच प्रश्न साधारण व्यक्तींना पडणं स्वाभाविक आहे. माझ्याकडे येणाऱ्या समस्याग्रस्त व्यक्तींचे मी सर्वसाधारण तीन गटांत वर्गीकरण करतो: १. पहिल्या गटातील व्यक्तींना आपल्याला काहीतरी समस्या आहे हे जाणवत असते, मात्र ती नेटकेपणाने त्यांना मांडता अथवा व्यक्त …

समस्या आणि समुपदेशक Read More »

पालकत्व

आजकल अनेक विद्यार्थी एक वेगळ्या मनः स्थितीत आढळतात. कोव्हिड पश्चात पालक बदलत गेले, त्यांचे वागणे बोलणे, संगोपनाची पद्धत बदलली असे अनेक उदाहरणं दाखवून जातात. त्याचबरोबर मुलांची मानसिकता बदलली. त्यांचे अकलनिय वर्तन पालकांच्या डोक्यात येईनासे झाले. मुलं आणि पालक सध्या याच कारणास्तव समुपदेशन घेताना दिसतात. मग नेमका प्रश्न कुठून सुरू होतो? बालमनावर आई-वडिलांच्या शिकवणी-संस्कारांचा, प्रेमाचा, रागावण्याचा …

पालकत्व Read More »

भावनिकतेचा वापर

‘सगळं आहे घरात, पण सुख मात्र नाही’ असं म्हणत दुःखाला जवळ करणारी माणसं पहिली की आयुष्यात एक नकळत पोकळी तयार व्हायला लागते, असं म्हणणारी अनेक माणसं आजकाल समुपदेशन घेण्यासाठी सायकॉलॉजीस्ट मित्रांना भेटून जात आहेत. मानसशास्त्रीय समुपदेशक म्हणून डोक्याला ताप करून घ्यायचा की कुंपणावर बसून पाहत राहायचं हा यक्षप्रश्न नक्कीच आहे. आज, प्रत्येकाला स्वतःची जाणीव किंवा …

भावनिकतेचा वापर Read More »

परिवर्तनीय विचार

“आजकाल फक्त पाहत राहायचं आणि अप्रिय गोष्टींना सहन करण्या शिवाय पर्याय नाही” असं म्हणत साठीतील मॅडम समुपदेशन साठी आल्या होत्या. त्यांना शांत करता करता मनात अनेक विचार डोकावून गेले. सध्याच्या गतिमान आणि तीव्र स्पर्धेच्या काळात दैनंदिन जीवन जगताना ताणतणावांना, संघर्षाला तोंड देताना अनेकांची ‘मनःस्वास्थ्य’ शब्दाशी फारकत होताना दिसते. मनाप्रमाणे गोष्ट झाली नाही किंवा अपेक्षाभंग झाला …

परिवर्तनीय विचार Read More »

ध्येयपूर्ती

एक तरुण व्यक्ती, आयुष्यात मला काहीच मिळालं नाही म्हणून नैराश्याच्या गर्तेत होरपळून जाऊन समुपदेशन घेण्यास मागील आठवड्यात येऊन गेला. त्याला एक प्रश्न विचारला की तूला खरंच काय हवं? हे उत्तर त्याचं स्पष्ट नव्हतं. नसेल तर जे हवं ते मिळणार कसं हा माझा त्याला प्रतिप्रश्न होता. अडचण ही आहे की आपल्यापैकी पुष्कळ जणांना स्वत:च्या आकांक्षांची फारशी …

ध्येयपूर्ती Read More »