Shrikant kulange

मनाचे पैलू

मन ताब्यात असणं म्हणजे काय असा प्रश्न काहीजण वेगवेगळ्या कोनातून विचारतात. मनावर राज्य नेमकं कुणाचं हाही एक काहींच्या डोक्यात येणारा विचार.  बाह्यमन जहाजाच्या कप्तानासारखं असतं. कप्तान जहाजाला दिशा देतो. इंजिनरूममधील कर्मचाऱ्यांनाही तोच आदेश देतो. त्याच्या आदेशानुसार हे कर्मचारी बॉयलर, इंजिन सारखी विविध यंत्रं हाताळत असतात. त्यांना हे माहीत नसतं की, ते कोठे जात आहेत. ते …

मनाचे पैलू Read More »

सवय आणि नियंत्रण

आज सकाळी जेव्हा तुम्ही उठलात, तेव्हा प्रथम काय केलंत? आंघोळीला गेलात, तुमचे इ-मेल, मेसेजेस पाहिलेत? तुम्ही तुमचे दात आंघोळीच्या आधी घासलेत की नंतर? पहिल्यांदा डाव्या किंवा उजव्या बुटाची नाडी बांधलीत? कामासाठी बाहेर पडताना तुम्ही तुमच्या मुलांशी काय बोललात? तुम्ही ऑफीसला कोणत्या रस्त्याने गेलात? तुम्ही जेव्हा ऑफिसमध्ये तुमच्या टेबलपाशी पोहोचलात, तेव्हा प्रथम तुमच्या इ-मेलना उत्तरे दिलीत, …

सवय आणि नियंत्रण Read More »

स्त्री आणि संभाषण कला

अनेक मुलींच्या किंवा सूनांच्या आयुष्यात केवळ चांगला संवाद न केल्याने वादळाचा सामना करावा लागतोय ही वस्तुस्थिति नाकारता येत नाही. स्नेहाला याच बाबतीत समुदेशन करताना अनेक पैलूंवर चर्चा झाली. जे लोक मुलींचे पालनपोषण करून त्यांना शिकवून मोठे करतात व तिचे लग्न करून देणे हे पुण्याचे काम समजतात, तेसुद्धा सदैव चिंतेने ग्रासलेले असतात. सासरच्या लोकांचे समाधान होईल, …

स्त्री आणि संभाषण कला Read More »

संभाषण आणि विनोदबुद्धी

प्रत्येक ठिकाणी विनोद नसावा हे माझ्या मित्राचे म्हणणे होते. त्यावर त्याच्याशी सविस्तर चर्चा केली. सर्वश्रुत असलेली वक्ते मंडळी विनोदाचा वापर योग्य त्याठिकाणी कसे चपलख करायचे हे त्याला पटवून द्यायला वेळ लागला नाही. विनोद नेहमी निरोगी आणि सुखद असायला हवा. त्यात कडवी टीका, तक्रार, टोमणे, उपहासासारख्या भावना मुळात नसायला हव्यात आणि कुणाला अपमानित अथवा लज्जित करण्यासाठी …

संभाषण आणि विनोदबुद्धी Read More »

संभाषण आणि आपण

आपल्या वाणीने आपण माणसं जोडतो किंवा तोडतो. काही जण काहीतरी कारण काढून इतरांना दुखावत असतात. एक क्लाएंट आपले संभाषण कौशल्य कसे असावे याबाबत विचारात होता. उपयुक्त व प्रभावी संभाषणाचे पहिले तत्त्व हे आहे की, ज्यांच्याशी तुम्ही संभाषण करीत आहात किंवा करायचे आहे त्या व्यक्तीला आपल्यापेक्षा अधिक महत्त्व देणे. संभाषण कलेच्या उच्च शिखरावर पोहोचविणाऱ्या पहिल्या तत्त्वाचा …

संभाषण आणि आपण Read More »

कुटुंब आणि जबाबदारी

‘‘आमच्या घरातलं वातावरण म्हणाल तर ते सदैव विस्कळीत असतं. कायमच तंग परिस्थिती असते. एवढा मोठा परिवार आहे की, त्यामध्ये काही ना काही कुरबुरी चालूच असतात. काय करावं?” माझा सल्ला घेण्यासाठी आलेल्या एका दाम्पत्यापैकी मध्यमवयीन व्यक्ती बोलत होती. पांढरपेशा कुटुंबातली, व त्यांच्या चेहऱ्यावरनं बरंच काही त्यांनी सोसल्याचं जाणवत होतं. आपल्या समाजातल्या कुटुंबव्यवस्थेचं अनेकदा गुणगान केलं जातं. …

कुटुंब आणि जबाबदारी Read More »

वादविवाद – दुसरी बाजू

वादविवाद पुरुष का घालतात याबाबत मागील ब्लॉग मध्ये चर्चा केली. परंतु पुरुष मंडळी कडून विचारणा सुरू झाली की बायकांच्या वादविवादाचे काय? बायकासुद्धा मने दुखावणारे वादविवाद घडवून आणण्यात हातभार लावतात, पण त्यामागची कारणे वेगळी असतात. वरवर पाहता असे दिसते की, ती आथि॔क बाबींवरुन, जबाबदाऱ्यांवरुन किंवा इतर काही मुद्यांवरुन भांडते आहे, पण आतली गोष्ट अशी असते की, …

वादविवाद – दुसरी बाजू Read More »

मतभेद

  पती-पत्नी यांच्यातील प्रेमळ नातेसंबंधांसमोरील सर्वांत मोठे आव्हान म्हणजे त्यांच्यातील वेगळेपणा आणि मतभेद हाताळणे. अनेकदा जोडपी जेव्हा चर्चा करतात, तेव्हा थोड्याच वेळात त्याचे रुपांतर वादावादीत होते आणि मग त्या दोघांनाही काही समजायच्या आत युद्धासाठी शंख फुंकतात! त्यानंतरची पायरी म्हणजे जोडप्यात अबोला सुरु होतो. आपोआपच एकमेकांना दुखावणे, दूषणे देणे, तक्रारी करणे, आरोप करणे, हट्ट धरणे, रागावणे, …

मतभेद Read More »

क्षमाभाव

क्षमा करण्याचा सराव ही आध्यात्मिक विकासात सर्वोच्च स्वयंशिस्त आहे. क्षमाशीलतेच्या नियमाप्रमाणे तुम्हाला ज्या कोणी कोणत्याही प्रकारे दुखवलं असेल, त्यांना तुम्ही मोकळेपणाने क्षमा करू शकत असाल, तर त्या पातळीपर्यंत तुम्ही मानसिक आणि भावनिकदृष्ट्या निरोगी असता.” प्रत्येक व्यक्तीने – तुमच्यासह – इतरांकडून विनाशक टीका, नकारार्थी शेरे, दुष्टपणा, उद्धटपणा, विश्वासघात आणि अप्रमाणिकपणा ह्यांचा वर्षानुवर्षं अनुभव घेतला असेल. हे …

क्षमाभाव Read More »

तो आणि ती

मला नेहमी हा प्रश्न विचारला जातो की, ‘जर जोडीदारापैकी एकाला लग्न मोडण्याची जबरदस्त इच्छा असेल आणि त्याचवेळी दुसऱ्याला ते टिकवून ठेवण्याची आस असेल आणि ते दोघेही या गोष्टीचा गंभीरपणे विचार करत असतील, तर काय घडेल?’ अशा घटनांमध्ये मानसिक रस्सीखेच सुरू असते. असं घर स्वत: विरुद्धच दुभंगतं. हळूहळू ते तुटून विखुरतं. असं असलं तरी, त्यांच्या मानसिक …

तो आणि ती Read More »