मराठी लेख

प्रतिकूल परिस्थिती आणि वागणं

अनेक दिवसांपासून मुलांबरोबर काम करताना त्यांच्या मनातील उलघाल जाणवते. त्यांची आजच्या जगात जगायची हिम्मत तुटताना पाहताना मन विषण्ण होऊन जातं. मन स्वस्थ ठेवून, हिंमत न हरता संकटांवर मात करण्याची क्षमता (Adversity Quotient ) कशी विकसित करायची हे मुलांना शिकवण्याची हीच वेळ आहे. या काळात मानसिक स्वास्थ्य जपणं महत्त्वाचं आहे. मनाच्या स्वस्थतेचा आणि शरीर स्वस्थ असण्याचा …

प्रतिकूल परिस्थिती आणि वागणं Read More »

राग आणि भावनिक बुद्धिमत्ता

आपल्या आयुष्यात भावनांना केवढं महत्त्व असतं. आयुष्य घडवण्याचं आणि बिघडवण्याचं काम अनेक वेळा या भावनांमार्फतच होत असतं. बिघडवण्यात रागाला पहिला नंबर द्यावा लागेल. लहानसहान गोष्टींवरून रागावणारी अन् त्यामुळे परस्परांशी महिने किंवा वर्षानुवर्षं अबोला धरणारी माणसं किंवा कुटुंबं बघितली की वाटतं, हे रुसवेफुगवे खरंच योग्य कारणांसाठी असतात का? छोटी मोठी कारणं हे दोन कुटुंबांत दुरावा निर्माण …

राग आणि भावनिक बुद्धिमत्ता Read More »

अविवेकी विचार

अविवेकी विचार काही लोकांच्या जीवनाचा अविभाज्य घटक बनला आहे. अशा व्यक्तींसाठी समुपदेशन करताना खुप वेळा मनात येते की खरंच यांना जीवनाचा आनंद कधी भेटलाच की नाही. सर्वसामान्य व्यक्तींच्या मनात साधारणत: कोणकोणते अविवेकी विचार येऊ शकतात याची एक यादीच अल्बर्ट एलिसने सांगितली आहे. त्यातील काही खाली नमूद करत आहे. प्रत्येक अविवेकी विचारानंतर त्याच्याशी संबंधित आपले विचार …

अविवेकी विचार Read More »

भावनिक बुद्धिमत्ता कौशल्ये

भावनिक बुद्धिमत्ता कौशल्ये (skills) ही अशी क्षमता आहेत जी आपल्याला स्वतःच्या भावना समजून घेण्यास आणि व्यवस्थापित करण्यास मदत करतात. ही कौशल्ये शैक्षणिक क्षेत्रात, निर्णय घेण्याची क्षमता आणि जीवनातील एकूण यश यासह अनेक फायद्यांशी सलग्न आहेत. या लेखात आपण या भावनिक बुद्धिमत्तेची कौशल्ये सुधारण्यासाठी काय करू शकता यावर चर्चा करणार आहोत. या कौशल्यांवर काम करून आणि …

भावनिक बुद्धिमत्ता कौशल्ये Read More »

कौटुंबिक वातावरण आणि EQ

कौटुंबिक वातावरण मुलांना अनेकदा गुंतागुंतीचे जाणवते असं काही संशोधक म्हणतात. भावनिक क्षमता वाढवण्यास कुटुंब व्यवस्था मजबूत हवी त्यातून नवीन पिढीला सकारात्मक संकेत आपण देत असतो. कमी भावनिक बुद्धिमत्ता म्हणजे, भावना अचूकपणे जाणण्यात असमर्थता (स्वतःमध्ये आणि इतरांमध्ये) आणि ती माहिती तुमच्या विचार आणि कृतींना मार्गदर्शन करण्यासाठी वापरणे होय. अनेकांना याची जाणीव सुध्दा नसते आणि त्यातून नैराश्य …

कौटुंबिक वातावरण आणि EQ Read More »

भावनिक आधार

अनेकांच्या डोक्यात पायाभूत गोष्टींची पायाभरणी नसते. पालक आपल्या पाल्यांना सगळं टॉप क्लास देतात परंतु भावनांक वाढवायची तसदी घेत नाहीत. नुसती अभ्यासातली बुद्धी किंवा शैक्षणिक पात्रता व्यवहारी जीवनात यशस्वी होण्यासाठी पुरेशी नसते हे त्यांना ठावूक नसतं. तिथे यशस्वी होण्यासाठीचे आणखी काही निराळे निकष असतात. भावनिकदृष्ट्या व्यक्ती कार्यक्षम व परिपक्व असणं तसंच स्वत:च्या व दुसऱ्यांच्या भावनांची योग्य …

भावनिक आधार Read More »

हुशारी आणि भावनिकता

हुशार असूनही आयुष्यात मी मागे का हा प्रश्न विचारणारे अनेक जण भेटतात. त्यांना आयुष्यात असलेले प्रश्न व्यवस्थित हाताळता येत नाहीत हा एक दुसरा प्रॉब्लेम. अशा अनेकविध मित्रांना एकच सांगू इच्छितो की आपली भावनिकता वाढवा. असं सांगण्यामागे काही कारणं आहेत. IQ (Intelligence Quotient) हा शब्द आपल्या ओळखीचा आहे. IQ चांगला म्हणजे आपण हुशार. हुशारीमुळे चांगलं शिक्षण …

हुशारी आणि भावनिकता Read More »

व्यक्त होताय, जरा सांभाळून!

जर नात्यांमधील संवाद नीट होत नसतील तर अनेक नाती संपुष्टात येऊ शकतात. समुपदेशन करताना, विविध प्रकारचे संवाद योग्य न झाल्यास ते कसे घातक ठरू शकतात याची प्रचिती येते. निरोगी नातेसंबंधांसाठी संवाद आवश्यक आहे. आपल्या आयुष्यातील लोकांशी मोकळेपणाने आणि प्रामाणिकपणे बोलणे आपल्याला माहिती शेअर करण्यास, शिकण्यास, प्रतिसाद देण्यास आणि कायमस्वरूपी संबंध निर्माण करण्यास मदत करते. मित्र …

व्यक्त होताय, जरा सांभाळून! Read More »

तिरस्कार स्वतःचा

“मी स्वतःचा तिरस्कार करतो” असा विचार माझ्या मनात वारंवार येतो आणि माझी घुसमट होते असं म्हणत एक व्यक्ती समुपदेशन साठी आली होती. अशा विचारांच्या अनेक व्यक्ती आपल्याला रोज भेटत असतात. जर आपण आत्म-द्वेषाच्या भावनांनी भरलेले असाल, तर ते किती निराशाजनक असू शकेल हे आपल्याला माहीत आहेच. आपण आयुष्यात काय मिळवू शकतो हे केवळ आत्म-द्वेष मर्यादित …

तिरस्कार स्वतःचा Read More »

प्रेमभंग

एक १९ वर्षाची मुलगी प्रेमभंग होऊन समुपदेशन घेण्यासाठी आलेली. मन, स्वतः, घरवाले सर्व दुःखी आणि परेशान. गेल्या चार वर्षांपासून या नात्यात गुंतून तिला हा गुंता आता सहन होत नव्हता. रोमँटिक ब्रेकअप नंतर, हे समजण्यासारखे आहे की तुम्हाला दुःख आणि वेदना होतील. हार्टब्रेकमधून बाहेर पडणे आव्हानात्मक असलं तरी, आपण जगण्याचे आणि प्रेरित राहण्याचे मार्ग शोधू शकता …

प्रेमभंग Read More »