मराठी लेख

प्रेमाचे नाते

  प्रियकर-प्रेयसी चे नाते कसे असावे याबाबत कालानुरूप काहीही बदल झालेले नाहीत फक्त पद्धत बदलली. काही तरुण तरुणींना समुपदेशन करताना प्रेम म्हणजे नेमकं काय ते समजून सांगणं कठीण नसतं. हा जीवनातील अविस्मरणीय प्रवास. शारीरिक आकर्षण व प्रेम ह्या विषयीचे ज्ञान असणं आवश्यक. अन्यथा जीवनाचा एक भाग असलेल्या या गोष्टीमळे अनेकांचे संपूर्ण आयुष्यच उध्वस्त झालेलं आहे. […]

प्रेमाचे नाते Read More »

मनोजन्य आजार

मागील ब्लॉगमध्ये मी म्हटलं होतं की माणसाला आजार हवा असतो म्हणून येतो. अनेकांनी या वाक्याचा अर्थ विचारला. कारण हे आपल्या अनुभवाच्या विरुद्ध आहे. साहजिकच, माणसाला जर आजार हवासा वाटला असता तर तो त्यातून मुक्त होण्यासाठी एवढी जीवाची धडपड कशाला करील? परंतु या ठिकाणी ‘हवा’ हा शब्द वापरला, हवा असतो म्हणजे आवडणारा असतो असं नव्हे.  पण

मनोजन्य आजार Read More »

मनोजन्य आजार आणि व्यक्तिमत्व

आपले कितीतरी आजार मनोजन्य (सायकॉलॉजिकल) असतात. खरं दुखणं असतं मनाचं आणि ते प्रकट होतं शारीरिक आजाराच्या स्वरुपात. शरीरावर मनाचे परिणाम होतात हे आपल्याला माहित आहे. अत्यंतिक भावनाक्षोभाने लोक प्रत्यक्षत: आंधळे, मुके आणि लुळे-पांगळे होतात अशी कितीतरी उदाहरणं वैद्यकीय इतिहासात नमूद आहेत. आपलं मन आणि शरीर यांचा अतूट संबंध आहे. आपल्या शरीरात जे जे काही घडतं

मनोजन्य आजार आणि व्यक्तिमत्व Read More »

वादविवाद आणि मन

वाद का होतात आणि मने का दुखावतात याबद्दल अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशन मार्फत चर्चासत्र आयोजित करण्यात आले. Covid च्या अगोदर आणि नंतरची स्थिती हा मुद्दा महत्वाचा होता. वादविवाद तर वाढलेच परंतु त्याचबरोबर एकमेकांना सांभाळून घेण्यात सुद्धा समाज जागरूक आहे हेही लक्षात आलं. त्यानंतर चर्चासत्र, व्यक्तीचा स्वभाव कसा याला कारणीभूत असतो याकडे जास्त झुकले. सर्वप्रथम एक लक्षात

वादविवाद आणि मन Read More »

मानसिक दुर्बलता

मानसिक दुर्बलता म्हणजे काय याबाबत बऱ्याच व्यक्तींनी अजून काही खुलासा व्हावा म्हणून विचारणा केली. Covid संक्रमण आपल्या सर्वांची मानसिक हानी आणि कुटुंब व्यवस्था उद्ध्वस्त होण्यास कारणीभूत ठरत आहे. यादरम्यान आपण अधिक मानसिक सक्षम होणे अपेक्षित आहे. तरीही काही मानसिक दुर्बल व्यक्ती त्यांच्या कुटुंबाला आधार न देता परिस्थिती अजून बिकट करतात. या व्यक्तींचे इथे काही तथ्ये

मानसिक दुर्बलता Read More »

आत्मविश्वास

गेल्या 12-15 दिवसापासून मी थोडा मनाने आणि विचारानं अलिप्त झालो. संपूर्ण कुटुंब covide च्या आक्रमणाला तोंड देताना, मागील आठवड्यात मात्र परमसीमेवर असतानाच आईने या जगाचा निरोप घेतला आणि वडील मात्र आत्मविश्वासाने घरी सहिसलामत आले. या सर्व पार्श्वभूमीवर काही गोष्टींचा आम्हा सर्वांना परिचय आला तो म्हणजे स्वतःवरील विश्वासाचा. तो कधी आईमध्ये असता तर ती कदाचित वडीलांसारखीच

आत्मविश्वास Read More »

भीती आणि चिंता

भीती आणि चिंता बहुतेकदा एकत्र येतात, परंतु या वेगवेगळ्या आहेत. सामान्यत: लक्षणे ओव्हरलॅप होत असली तरीही, या भावनांचा एखाद्या व्यक्तीचा अनुभव त्यांच्या संदर्भानुसार भिन्न असतो. भीती एखाद्या ज्ञात किंवा समजल्या गेलेल्या धोक्यांशी संबंधित असते, तर चिंता अज्ञात, अनपेक्षित धोके कळल्यानंतर येते. भीती आणि चिंता दोघेही समान ताणतणाव निर्माण करतात. परंतु बर्‍याच तज्ञांचा असा विश्वास आहे

भीती आणि चिंता Read More »

मूड स्विंग

आपल्या मनःस्थितीत अचानक होणारे बदल हा अनेकांना धक्का देऊन जातात. काही वेळा हा बदल ध्यानात येत नाही. अशा अचानक बदलांमुळे आपल्या कामावर, नात्यांमध्ये, परिणाम होतो.  अशाच प्रकारची केस हाताळताना त्या व्यक्तीला ठराविक घटनांचा काही संबंध आहे का यावर चर्चा करावी लागली. कारण असे बदल काही कारणास्तव होतात. त्यातल्या त्यात लहान मुले, तरुणाई यांच्या मध्ये ही

मूड स्विंग Read More »

औद्योगिक सुरक्षा आणि मानसशास्त्र

मागील आठवडा हा औद्योगिक सुरक्षा सप्ताह म्हणून भारतात पाळला गेला. याचे औचित्य साधून औद्योगिक क्षेत्रात मानसशास्त्राचा उपयोग कसा केला जातो आणि त्याचे फायदे काय, याचा उहापोह करण्याचा एका वेबिनार द्वारे प्रयत्न केला. आजही अनेक औद्योगिक विभागात याचा काडीचाही फायदा करून घेतला जात नाही. माहिती असूनही मानसशास्त्राचा वापर पैसे वाचविण्यासाठी, अनेकदा फालतू गोष्ट म्हणून पाहण्यात येते.

औद्योगिक सुरक्षा आणि मानसशास्त्र Read More »

आत्मद्वेष

सध्या मी म्यानमार येथील समुद्रात काम करतोय आणि बरेच भूमिपुत्र आमच्या कडे कामावर आहेत. सध्या ते त्यांच्या देशातील घडामोडीमुळे अत्यंत त्रासलेल्या अवस्थेमध्ये असून त्यांच्या मानसिक आरोग्यावर परिणाम होताना दिसून येत आहे. अशा वेळी जेंव्हा हे कामगार आमच्या कडे कामाला येतात तेंव्हा त्यांचे मानसिक आरोग्य तपासून त्यांना समुपदेशन करणे मला भाग पडले. त्यामध्ये भरपूर केसेस अशा

आत्मद्वेष Read More »